اگر اهل درگیری با دنیای کلاه کاسکت باشید عناوینی مانند استاندارد DOT و  ECE را دیده یا شنیده­­اید، بسیاری از ما اما مطلع نیستیم که این عناوین چه هستند، این استانداردها چه نوعی از کارایی دارند، تا چه اندازه مهم هستند و بود و نبود آن­ها چه فرق می­کند. در این مقاله با بررسی استاندارد کلاه کاسکت، به توصیف این مفاهیم پرداخته و برای شما شاخصه‌­های یک کلاه کاسکت استاندارد را توصیف و تبیین می­کنیم.


یادتان باشد که استاندارد کلاه کاسکت بر اساس تصادفات منجر به آسیب و مرگ طی سالیان شکل گرفته و در واقع دانش انباشت شده­ای از ایمنی در آن نهفته است. هرگز نمی­توان موضوع استاندارد را امری ذهنی یا غیر جدی در نظر گرفت، استانداردها بر اساس قوانین طبیعت و با قطعیت تولید می­شوند و دانش بسیار پیچیده­ای از ریاضی، فیزیک و هندسه در آن­ها به کار می­رود.

استاندارد کلاه ایمنی موتور

این نکته را در نظر داشته باشید که مهم­ترین شاخصه­‌های استاندارد در دنیا را آمریکا و اروپا تعیین می­کنند. آن­ها با تعریف مولفه‌­هایی این فرصت را به مشتریان می­دهند که وقت خرید یک کلاه کاسکت از ایمنی مطمئن باشند، برای این کار هر تولید کننده­ای که در آمریکا یا در اروپا در حال تولید کلاه کاسکت است، باید لزوما گواهینامه‌­هایی برای امکان ارائه­ محصول به بازار را داشته باشد.


استاندارد DOT چیست و کدام شاخصه­‌های کلاه کاسکت را ارزیابی می­کند؟

بسیاری D.O.T را استاندارد کلاه کاسکت می­دانند، حال آن­که DOT یک دپارتمان صادر کننده­ استاندارد است و نه خود استاندارد. وقتی به معنای DOT رجوع می­کنید، با این عنوان روبه­رو می­شوید، Department of Transportation یعنی دپارتمان یا بخش حمل و نقل، اما این دپارتمان کدام شاخصه‌های را تایید کرده و گواهینامه صادر می­کند؟


آنچه که اساسا در آمریکا استاندارد کلاه کاسکت را معین می­کند FMVSS 218 نام دارد. این عنوان به استاندارد فدرال ایمنی موتور در آمریکا اشاره دارد. FMVSS 218 اما، بر اساس مطالعات پیاپی درباره­ی ایمنی تعیین شد و سه شاخصه اصلی برای آن به دست آمد.

سه شاخصه اصلی استاندارد مذکور این­ها است: یک) کلاه کاسکت استاندارد باید ضربه‌ی وارد شده را بتواند کنترل کند. دو) کلاه کاسکت چه میزان جذب انرژی می­کند؟  وقتی می­گوییم جذب انرژی یعنی کلاه کاسکت تا چه اندازه می­تواند در برابر انرژی وارد شده با معیار فشار و جرم، توان مقاومت دارد و سه) کلاه در برابر نفوذ شی خارجی چه میزان مقاومت نشان می­دهد.

آزمایش لایه خارجی کلاه کاسکت

برای ارزیابی استاندارد کلاه کاسکت DOT، آزمایش­‌های بسیار جدی انجام می­دهد. به طور مثال برای ارزیابی نفوذ شی خارجی، شی­ که توانایی سوراخ کردن دارد را بر بخش­های مختلف کلاه کاسکت ارزیابی می­کنند تا امکان رد شدن این شی از پوسته کلاه بررسی شود.

این آزمایش‌­ها مکررا بر تعدادی از کلاه‌های تولیدی یک برند انجام شده و نهایتا گواهینامه­‌ی DOT صادر می­شود. اگر پروسه بررسی و آزمایش این شاخصه‌ها را بررسی کنید و مدارک مرتبط با آن را ارزیابی کنید، درمی­یابید، آنچه که نشان DOT را با خود دارد، واقعا یک کلاه استاندارد است.


مشکلی اما همیشه وجود دارد و آن هم کپی کردن نشان­ها است، حتی وقتی برچسب‌­های خاصی تولید شد که امکان کپی آن­ها دشوار بود، باز هم شرکت­های تولید کننده کلاه کاسکت‌های تقلبی دست برنمی­داشتند، از این رو سازمان ایمنی فدرال آمریکا تولید کنندگان را موظف کرد که برای هر محصول تولیدی خود یک برچسب مجزا استفاده کنند، که شامل کد مستقل همان کلاه است.

به عکس زیر نگاه کنید، شکل استاندارد کلاه کاسکت با برچسب DOT از این قاعده پیروی می­کند:

استاندارد دی او تی کلاه کاسکت


استاندارد کلاه کاسکت از نوع ECE 22.05

ECE مخفف این کلمه است: Economic Commission for Europe به معنای، کمیسیون اقتصادی اروپا. این کمیسیون در سال ۱۹۵۸ و بر اساس توافقنامه سازمان ملل ایجاد شد. بخش 22.05 به مقررات خاصی اشاره دارد که استانداردهای آزمایش در آن توضیح داده شده است.

استاندارد کلاه کاسکت از نوع ECE که در ۴۷ کشور پذیرفته شده است، از چند جهت مشابه استاندارد DOT است، به عنوان مثال مانند استاندارد DOT، دید محیطی موتور سوار وقت استفاده از کلاه کاسکت باید از طریق قوس ۱۰۵ درجه از خط وسط کلاه کاسکت شکل گرفته باشد. همچنین، شرایط خارجی و ایمنی کلاه کاسکت و نیز الزامات برچسب، همان است که در DOT اهمیت دارد.

آزمایش پرتاب کلاه بر شی فلزی برای بررسی اندازه­گیری فشار پذیری، آزمایش نگه­دارنده‌های کلاه وقت ضربه و نیز مکانیزم­های نگه­دارنده سر در درون کلاه نیز به خوبی در این استاندارد کلاه کاسکت، بررسی می­شود و نهایتا سیستم باز شدن سریع بندچانه نیز به خوبی در این استاندارد ارزیابی می­شود.

در مواردی جزئی این استاندارد با استاندارد DOT تفاوت دارد، مثلا وقتی مقاومت در برابر اصطکاک بررسی می­شود، روش آزمایش در این دو استاندارد متفاوت است، اما شاخصه‌های در هر دو ثابت است. یادتان باشد که تفاوت در نحوه آزمایش به معنای تفاوت در کیفیت و شاخصه‌های سازنده­ی یک کلاه کاسکت نیست. فقط روش­های آزمایش در گواهینامه مختلف اروپایی و آمریکایی متفاوت است.

یک شرکت ترجیح می­دهد برای بررسی یک معیار از نوعی آزمایش استفاده کرده و دیگری، ترجیح متفاوتی دارد. استاندارد ECE هم قدمت دارد و می­توان به خوبی بر مولفه‌ها و شاخصه‌های آن از منظر ایمنی تکیه کرد.


استاندارد Snell

بنیاد یادبود اسنل یک سازمان خصوصی و غیرانتفاعی است که در سال ۱۹۵۷ به منظور بهبود ایمنی کلاه کاسکت تشکیل شد. اسنل فراتر از رویکرد تنظیم استاندارد دولتی است و برای کمک به تولیدکنندگان در توسعه کلاه ایمنی با ارائه آزمایش­های در دسترس آن­ها، می­تواند حین تولید کلاه، از یک تولید کننده به خوبی حمایت کند.

آزمایش کلاه ایمنی در قدیم

تولید کننده‌های نمونه کلاه کاسکت را برای آزمایش با استفاده از تست‌های استاندارد بنیاد، به اسنل ارسال می‌کنند. اگر کلاه کاسکت تمام آزمایشات را پشت سر بگذارد، گواهینامه استاندارد اسنل که M2010 نام­گذاری شده را دریافت می­کند و سازنده می تواند کلاه کاسکت را با گواهی اسنل برچسب گذاری کند.

لازم به ذکر است، اگر نوعی از کلاه کاسکت مورد تایید اسنل قرار گرفت، تولید کننده دیگر به هیچ عنوان اجازه ندارد که حین تولید، حتی کوچکترین تغییری در تولید ایجاد کند. پس از اینکه کلاه کاسکت وارد بازار می­شود، اسنل باز هم به صورت تصادفی بخشی از تولیدات عرضه شده را به آزمایشگاه می­برد تا اگر تولید کننده تخطی کرده باشد، عرضه متوقف شود.



آیا کلاه کاسکت‌های موجود در ایران دارای استانداردهای کافی هستند؟

اگر از فروشگاه­های معتبر خریداری کنید، تقریبا مطمئن هستید که همه­ی کلاه‌ها از استاندارد کافی برخورداند، اگر به فهرست کلاه کاسکت‌ها را نگاه کنید، می­بینید که غالب آن­ها در فروشگاه­‌های معتبر شاخصه­ی DOT را دارا هستند، چرا که غالب این محصولات از دوبی و ترکیه وارد شده و آن­ها نیز کلاه کاسکت را از آمریکا یا اروپا خریداری می­کنند.

کلاه کاسکت استاندارد در ایران


بیشتر کلاه کاسکت­های استاندارد موجود در بازار ایران اما دارای نشان DOT هستند، چرا که معمولا مشتریان ایرانی کلاه کاسکت را آمریکایی می­پسندند، از این رو می­توان گفت که شما نباید نگران خرید کلاه استاندارد در ایران باشید، هرچند هنوز هم فروشگاه­های غیر معتبری هستند که به فروش انواعی از کلاه کاسکت­های تقلبی مشغول­اند، اما راهکارهای اشاره شده بر روی برچسب­ها شما را از هر نوع نگرانی درباره­ی ایمنی‌­تان رها خواهد کرد.

در این مقاله سعی شد با معرفی شاخصه‌­های اصلی استاندارد کلاه کاسکت، به این موضوع پرداخته شود که کدام گواهینامه‌­ها در دنیا موجود هستند و چگونه شرکت­های تولیدی خود را به داشتن این نوع از استاندارد ملزم می­دانند. آنقدر موضوع ایمنی کلاه کاسکت در دنیای غرب اهمیت دارد، که می­توان به جرات گفت، حتی یک کلاه کاسکت غیر ایمن نیز در این کشورها تولید نمی­شود و اگر می­شود، امکان حضور در بازار جهانی را نخواهد داشت.


برای خرید انواع کلاه کاسکت استاندارد به فروشگاه استار سیکلت می‌توانید مراجعه کنید.



منبع:

https://ultimatemotorcycling.com/2013/04/08/motorcycle-helmet-standards-explained-dot-ece-22-05-snell/